Raport z badań jakościowych IDI – wnioski końcowe

Raport z indywidualnych wywiadów pogłębionych (IDI) został przygotowany na podstawie rozmów przeprowadzonych ze specjalistami pochodzącymi z krajów europejskich, w tym
z Bułgarii, Dani, Szwajcarii, Włoch, Francji, Hiszpanii, Belgii oraz reprezentujących organizacje międzynarodowe i Komisję Europejską. W badaniu przeprowadzonym w okresie
1 maja-16 czerwca 2014 r. wzięło udział 15 osób.

Celem wywiadów było poznanie opini rozmówców w zakresie realizacji zasady partnerstwa,
z uwzględnieniem sytuacji społeczno-politycznej poszczególnych państw, specyfiki pracy
w nich partnerów społecznych i ich współpracy z administracją publiczną. Celem badania było ponadto zidentyfikowanie dobrych praktyk, których aplikacja na gruncie polskim mogłaby przełożyć się na wzrost jakości współpracy głównych aktorów polityk publicznych.

Na podstawie zrealizowanych wywiadów można zauważyć, że poziom wdrażania zasady partnerstwa w poszczególnych krajach jest realizowany z różnym stopniem skuteczności. Jako najważniejsze czynniki wpływające pozytywnie na jej stosowanie należy wskazać:

• uwarunkowania historyczno-kulturowe kraju, rozumiane jako doświadczenie kraju
w zakresie korzystania z opinii partnerów społecznych,
• aktywność partnerów społecznych,
• istnienie wytycznych unijnych regulujących rolę administracji i partnerów społecznych
• kompetencje administracji oraz zaufanie współpracujących ze sobą stron.

W opinii badanych, współpraca administracji i partnerów społecznych często jest postrzegana bardziej jako rywalizacja o wpływy i władzę, niż rzeczywista współpraca przynosząca obustronne korzyści. Partnerzy chętnie włączaliby się w proces programowania i nadzorowania wdrażania programów, jednak nie zawsze spotykają się z otwartą postawą administracji. Sytuacja ta jednak ewoluuje i zmienia się w korzystnym kierunku co jest po części zasługą wdrażania obligatoryjnych regulacji unijnych, które zobowiązują do współpraca pomiędzy partnerami.. Przykładem takich regulacji jest opracowany na potrzeby nowego okresu programowania 2014-2020 Kodeks Postępowania Unii Europejskiej w sprawie partnerstwa, który tworzy dla partnerów społecznych podstawy do udziału w zarządzaniu funduszami na wszystkich etapach ich przygotowywania i wdrażania. Partnerzy są świadomi, że skuteczność partnerstwa zależy nie tylko od woli samej administracji, ale jest w dużej mierze związana z uwarunkowaniami historyczno-kulturowymi, które determinują postawy wszystkich stron partnerstwa.

Wśród najważniejszych barier partnerstwa wskazywanych przez respondentów były:

• fasadowość działań związanych z budowaniem partnerstw
• brak zaufania między partnerami dialogu
• mała częstotliwość spotkań i za krótki czas przeznaczany na analizę dokumentów
• czasochłonność procesu partnerstwa wobec braku środków na szkolenia i uczestnictwo w spotkaniach
• niejasna definicja partnera społecznego

Zdaniem respondentów przygotowywana przez partnerów z Polski, strategia partnerstwa
w formie spisanych zasad i reguł współpracy jest niezwykle ważne. Jednak sam fakt opracowania dokumentu nie gwarantuje skutecznego partnerstwa, gdyż musi znaleźć przełożenie na praktycznie i realnie zastosowanie, dodatkowo uwzględniające kontekst współpracy partnerów społecznych i administracji publicznej na gruncie polskim.

W podsumowaniu warto podkreślić powtarzającą się w wypowiedziach specjalistów rekomendację, wzmacniania potencjału, umiejętności eksperckich oraz znajomości obszaru własnej aktywności partnerów. Równolegle niezwykle istotne są szerokie działania informacyjne, akcentujące konkretne korzyści, które wynikają ze współpracy strony partnerów i administracji. W procesie samej współpracy istotne są wszelkie działania ułatwiające przepływ informacji pomiędzy stronami dialogu oraz wykorzystanie w nich nowoczesnych rozwiązań informatycznych dla usprawnienia i zmniejszenia kosztów pracy. Tworzenie partnerstwa jest procesem długotrwałym i trudnym, jednak doświadczenia państw które posiadają ugruntowaną politykę partnerstwa wskazują jej zasadność i długofalowe korzyści.

Raport z badań IDI_Strategia Partnerstwa