Partnerzy Społeczni niezbędnym elementem systemu wdrażania funduszy europejskich

W dniu 16 grudnia 2014 r., w godz. 11.00 -15.00, w siedzibie Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju, odbyła się konferencja pod nazwą „Udział partnerów społecznych w systemie wdrażania Funduszy Europejskich 2014-2020”.

Nierespektowanie zasady partnerstwa i zaniechania ze strony rządowej związane z realizacją polityki spójności w latach 2007-2013 skłonił największe w Polsce organizacje pracodawców i pracowników do wspólnego działania. W jej wyniku opracowano dokument, dzięki któremu pieniądze unijne będą trafiać tam, gdzie są najbardziej potrzebne. Biała Księga, została zaprezentowana podczas wspólnej z przedstawicielami administracji publicznej konferencji, która odbyła się w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju.

Współpraca administracji z partnerami społecznymi, od opracowywania założeń na daną perspektywę finansową począwszy, poprzez wdrażanie i monitoring, na ewaluacji systemu skończywszy jest warunkiem sine qua non efektywnego wdrażania zasad partnerstwa, które jest jednym z fundamentów zarządzania Funduszami Europejskimi. Tymczasem, zdaniem partnerów społecznych, respektowanie tych zasad przez administrację publiczną nadal pozostawia wiele do życzenia. Zarówno bowiem przedstawiciele pracowników i pracodawców, jak też i inne organizacje partnerów spoza administracji nadal mają nikły wpływ na procesy zarządzania systemem oraz konsultacji dokumentów programowych. Co więcej, administracja publiczna – wbrew rekomendacjom Komisji Europejskiej – dowolnie wybiera sobie nie tylko obszary do współpracy, lecz także grupy partnerów do udziału w polityce spójności.

Autorzy Białej Księgi Zasad Partnerstwa podkreślili, że jest ona jest odpowiedzią na wnioski, jakie wyciągnięto ze sposobu wdrażania środków unijnych w latach 2007-2013 i marginalnej w niej roli partnerów społecznych. W nadchodzącej perspektywie finansowej partnerzy chcą mieć większy wpływ na dystrybucję funduszy unijnych. W ich opinii realizacja zamieszczonych w tym dokumencie postulatów (w sumie 52, w tym 34 skierowane do administracji) pozwoli lepiej zaprojektować system dystrybucji środków unijnych.

Przedstawiciele partnerów dużą wagę przywiązują do zmiany funkcjonowania Komitetów Monitorujących, a przede wszystkim do poprawy efektywności pracy tych instytucji. – Mieliśmy wrażenie, że nasz głos nie jest w nich słyszalny, przez co partnerzy nie będą mogli odpowiednio wpływać na dystrybucję środków – mówiono podczas konferencji. Mając to na uwadze, partnerzy postulują m.in. opracowanie wzoru działania Komitetów, przyjęcie nowej formuły protokołów z posiedzeń i systemu podejmowania decyzji z uwzględnieniem propozycji partnerów, a także określenie budżetów przeznaczonych na działania partnerów oraz refinansowanie kosztów ich pracy w Komitetach.Odpowiadając na te propozycje, Dyrektor Departamentu Europejskiego Funduszu Społecznego Paweł Chorąży stwierdził, że wokół Komitetów jest zbyt dużo niepotrzebnych emocji. Tymczasem w jego opinii najważniejszą rzeczą jest monitorowanie jakości dokumentów i ich wdrażanie. – Trudno sobie nawet wyobrazić, by administracja własnymi siłami w sensowny sposób mogła podołać wyzwaniom z tym związanym – powiedział. Podkreślił także, że propozycję zmian w głosowaniu wiele osób może odebrać jako swoiste wotum nieufności wobec tego, co dzieje się w Komitetach Monitorujących. – Podejmowane tam decyzje powinny być wynikiem konsensusu – dodał Paweł Chorąży. Elżbieta Wielg, Kierownik Działu Programów Europejskich NSZZ Solidarność, przypomniała, że reguły gry ustanawiają sami gracze. – Kiedy zmienia się sytuacja, można zmienić reguły gry, o ile rzecz jasna gracze czują taką potrzebę – powiedziała Wielg.

Do uwag partnerów odniosła się także Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityki Rozwoju Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju Agnieszka Dawydzik. Zapewniła, że celem ministerstwa jest usprawnienie prac Komitetu Monitorującego. – Jest miejsce na to, by rozmawiać o kryteriach, regulaminach i ewaluacji, ale w granicach bezdusznego i bardzo rygorystycznego prawa unijnego – przypomniała. Przedstawiała realizację zasady partnerstwa na etapie programowania wydatkowania środków z nowej perspektywy unijnej. Zwróciła uwagę na wydłużenie czasu trwania konsultacji do czterech miesięcy. – Daliśmy wszystkim możliwość wypowiedzenia się; pokazaliśmy otwartość na dobre wnioski i rekomendacje – powiedziała dyr. Dawydzik. Podkreśliła także, że konsultacje były prowadzone w zgodzie z ustawą i w, jak to określiła, cywilizowanej formule: dokumenty nie tylko były dostępne on-line, lecz także tłumaczone na język przystępny dla odbiorców. –Wpadliśmy w wir trwających kilka tygodni negocjacji dotyczących 22 programów operacyjnych. Poza tym mieliśmy partnera, który czasem nie dopuszczał do dyskusji; dostawaliśmy treść instrukcji, będących wytycznymi Komisji, bez konsultacji – tłumaczyła dyr. Dawydzik.

W drugiej części konferencji odbyła się debata, którą poprowadził, p. Marek Zając, dziennikarz i publicysta. Podczas jej trwania paneliści dyskutowali na temat tego, co administracja i partnerzy społeczni mogą zrobić dla wzmocnienia relacji zasady partnerstwa w okresie programowania na lata 2014-2020. – Mamy świadomość, że można było bardziej wykorzystać potencjał partnerów – przyznała Konstancja Piątkowska, Zastępca Dyrektora Departamentu Koordynacji Wdrażania Funduszy Unii Europejskiej, dodając przy tym, że liczy na współpracę i zrozumienie.Zgodził się z nią Zygmunt Mierzejewski z Forum Związków Zawodowych. – Mamy nadzieję, że wspólnie będziemy rozwiązywać problemy i wyciągniemy odpowiednie wnioski, bowiem w poprzedniej perspektywie finansowej nie byliśmy odpowiednio reprezentowani – powiedział Mierzejewski. Piątkowska zauważyła, że wiele z uwag zgłaszanych przez partnerów społecznych zostało już wdrożonych. – Udało się nam osiągnąć daleko idący kompromis w podstawowych kwestiach. Musi on wypalić, jeśli chcemy dalej rozmawiać. Nie zmarnujmy tej szansy – apelowała. Wiceprezes OPZZ Andrzej Radzikowski zwrócił jednak uwagę na fakt, że partnerzy społeczni są włączani do dyskusji na zbyt późnym etapie, co powoduje, że trudno wypracować satysfakcjonujące tę grupę rozwiązania.

Wypracowane, główne wnioski i rekomendacje Białej Księgi Zasady Partnerstwa dotyczą m.in. :

  • wzmocnienia rangi zasady partnerstwa w systemie realizacji polityki spójności
  • systematycznego monitoringu realizacji zasady partnerstwa
  • poprawy jakości reprezentacji przedsiębiorców i pracowników na forum Komitetów Monitorujących
  • wzmocnienia współpracy pomiędzy przedstawicielami przedsiębiorców
    i pracowników uczestniczących w Komitetach Monitorujących na szczeblu krajowym i regionalnym
  • zwiększenia wpływu partnerów społecznych na prace Komitetów Monitorujących na poziomie krajowym i regionalnym
  • poprawy efektywności prac Komitetów Monitorujących (efektywność jako relacja nakładu pracy do osiąganych rezultatów)
  • wykorzystania potencjału organizacji reprezentujących określone środowiska w planowaniu i realizacji działań informacyjno-promocyjnychDSC_0119 DSC_0122 DSC_0129 DSC_0137 DSC_0142 DSC_0097 DSC_0104 DSC_0117DSC_0098